Biblioteka > Artykuły > Program zwalczania zakażeń BHV 1 (IBR/IPV) i BVD-MD w stadach krów mlecznych

  I. Wiedza ogólna – informacje wstępne:


Zakaźne zapalenie nosa i tchawicy bydła – otręt bydła (IBR/IPV)
 
Wirus IBR/IPV występuje w pogłowiu bydła domowego i wolno żyjącego na całym świecie. Zakażenie szerzy się przez kontakt bezpośredni, drogą aerogenną (aerozol), kontakt płciowy, inseminację, narzędzia używane do obsługi zwierząt. Wirus mogą także przenosić osoby obsługujące zwierzęta. Znane są przypadki, kiedy to pogłowie jednej ze stacji unasieniania uzyskało status wole od zakażenia BHV 1, a po pewnym czasie znów pojawiły się dodatnie reakcje serologiczne u buhajów. Okazało się, że jeden z pracowników obsługujących buhaje posiadał krowy w swoim prywatnym gospodarstwie, które okazały się serologicznie dodatnie w badaniu BHV 1. Jest to jedna z cech zakażeń herpeswirusami, że zakażenie ostre przechodzi w stan zakażenia latentnego, które cechuje się naprzemienną w czasie reaktywacją i siewstwem wirusa (wydalaniem wirusa z organizmu). Zakażenie latentne to takie zakażenie, w którym wirus pozostaje w organizmie zwierzęcia przez całe życie. Zawierzę latentnie zakażone może wydalać wirus IBR/IPV w odstępach kilkudniowych do kilku miesięcy. Zarówno stan zakażenia latentnego, jak i naprzemienne w czasie siewstwo (wydalanie wirusa z organizmu) powodują, że zwalczanie zakażeń BHV 1 jest niezwykle trudne. Stąd stada wolne od zakażenia IBR/IPV trzeba za wszelką cenę chronić przed zawleczeniem tego wirusa.
 
Jakie objawy mogą sugerować zakażenie zwierząt wirusem IBR/IPV?
Gorączka (41-42 st C), utrata apetytu, śluzowy (przejrzysty), śluzowo-ropny (mętny) wyciek z nosa, śluzowy, śluzowo-ropny wyciek z dróg rodnych, wyciek ze spojówek – zwierzę wygląda jakby płakało, poronienia, zmniejszona wydajność mleczna, zmniejszone pobieranie karmy. U buhajów wyciek z napletka, wzmożone ocieranie napletka/prącia, oskakiwanie innych osobników.
Objawy kliniczne IBR:
Gorączka, wyciek surowiczy z nosa, kaszel. Trudności w oddychaniu, brak łaknienia, ubytki błony śluzowej nosa i jamy gębowej (owrzodzenia) , śmiertelność około10%.
Objawy kliniczne IPV/ IBP
Gorączka, osowiałość, utrata łaknienia, bolesność przy oddawaniu moczu (wygięty grzbiet, szeroko rozstawione kończyny), zaczerwienienie, obrzęk błony śluzowej sromu/prącia i napletka z osutką pęcherzykową, wyciek surowiczo – śluzowy, śluzowo – ropny, bolesność przy kopulacji, poronienia. Poronienia występują zazwyczaj 1-3 miesiące po przebyciu zakażenia ostrego. Poroniony płód jest brunatny, zmacerowany.
 
Źródła i drogi zakażenia
Najczęściej źródłem zakażenia herepeswirus bydła typ 1 (BHV1) są zwierzęta chore lub zakażone bezobjawowo (nosiciele wirusa – zwierzęta latentnie zakażone). Zakażenie bezobjawowe nie leczy się i utrzymuje się przez całe życie zwierzęcia. Zakażenie przenosi się poprzez krycie krów zakażonym buhajem, inseminację nasieniem zawierającym wirus IBR/IPV, poprzez paszę zanieczyszczoną wirusem, narzędzia używane do obrządzania zwierząt. Należy podkreślić, że buhaje w polskich stacjach unasienia zwierząt są wolne od zakażenia wirusem IBR/IPV od 1988 roku, a wszystkie buhaje produkujące nasienie są kontrolowane laboratoryjnie raz w roku.
 
Co robić, gdy podejrzewam, że stado jest zakażone?
Niezwłocznie poprosić o konsultację lekarza weterynarii, który zweryfikuje objawy choroby i zasugeruje dalszy sposób postępowania. Konieczne będzie badanie laboratoryjne dla potwierdzenia czy obserwowane objawy są wynikiem zakażenia wirusem IBR/IPV.
 
Jakie badania wykonuje się celem uwolnienia stada od zakażenia?
Są to badania laboratoryjne, wykonuje się badanie serologiczne krwi chorego zwierzęcia i wydzielin z nozdrzy i wycieku z dróg rodnych. Ważne jest, aby badanie to przeprowadzić jak najszybciej po pojawieniu się pierwszych objawów klinicznych. Badania takie wykonują laboratoria weterynaryjne.
Badania laboratoryjne:
Podejrzenie zakaźnego zapalenia nosa i tchawicy (IBR), zakaźnego zapalenia prącia i napletka (IBP), zakaźnego zapalenia sromu i pochwy (IPV) powinno być potwierdzone badaniem laboratoryjnym. Do badania laboratoryjnego należy pobrać wymazy, popłuczyny z błony śluzowej nosa, prącia (napletka), pochwy (sromu). Pobrane wymazy najlepiej szybko zamrozić i w takim stanie dostarczyć do laboratorium. Do badania serologicznego należy pobrać krew. Obecność wirusa IBR/IPV wykazana w teście izolacji w hodowli komórkowej lub wykrycie jego materiału genetycznego w teście PCR potwierdza zakażenie aktywne lub potwierdza reaktywację zakażenia latentnego.
            W przypadku zejścia śmiertelnego zwierzęcia, poronionego płodu należy pobrać do badania wycinki narządów wewnętrznych (płuca, śledziona, wątroba) oraz fragmenty łożyska.
Wynik dodatni w badaniu serologicznym potwierdza, że zwierzę przebyło postać ostrą zakażenia BHV1 i najprawdopodobniej jest w stadium zakażenia latentnego. Zwierzęta takie należy jak najszybciej eliminować ze stada, aby zapobiec zakażaniu się kolejnych osobników.
 
Czy podjęte działania gwarantują 100% skuteczność w uwalnianiu stada od zakażenia?
Sukces zależy od konsekwentnej współpracy hodowcy z lekarzem weterynarii, który określi jakie postępowanie powinno być zastosowane w danym stadzie w celu osiągnięcia statusu zwierzęta wolne od zakażenia IBR/IPV. Dotychczasowe doświadczenia polskie ze stacjami unasienia zwierząt oraz doświadczenia hodowców w Austrii, Danii, Szwajcarii. Niemczech potwierdzają, że możliwym jest uzyskanie statusu hodowla bydła wolna od zakażenia wirusem IBR/IPV w okresie czasu zależnym rozprzestrzenienia zakażenia w stadzie. Jeśli zakażenie dotyczy 1-10% zwierząt status wolny od zakażenia można uzyskać w okresie 4-6 miesięcy. Jeśli rozprzestrzenienie wirusa w stadzie jest większe okres ten trwa dłużej.. W każdym przypadku konieczna jest ścisła współpraca hodowcy z lekarzem weterynarii.
W zakresie zwalczania i kontroli zakażeń wirusem BHV1 (IBR/IPV) różne kraje europejskie reprezentują różne podejście:
Szwajcaria, Dania – oceniły stopień rozprzestrzenienia zakażenia BHV1 w populacji bydła aby następnie zdecydować o eliminacji osobników reagujących serologicznie dodatnio.
Niemcy: początkowo stosowano metodę radykalną to jest eliminacja zwierząt serologicznie dodatnich + szczepienia, jednakże dalsze kroki zależały od stopnia rozprzestrzenienia zakażenia w stadzie
Francja: przeprowadzono wstępną kwalifikację stad dzieląc je na stada wolne od zakażenia BHV1 (IBR/IPV) oraz stada „pod nadzorem”. W stadach pod nadzorem stosowano regularne badania serologiczne + ewentualnie szczepienia
Belgia: przyjęte programy zakładają uwolnienie bydła od BHV1 (IBR/IPV) do roku 2011 i w tym celu wykonywane są regularne badania serologiczne i ewentualne szczepienia szczepionkami markerowymi
Holandia: ustalono współczynniki transmisji BHV1: w stadzie nie szczepionym było to 5,6; w stadzie szczepionym szczepionkami inaktywowanymi 2,6; w stadzie szczepionym szczepionkami żywymi 1,5. Program holenderski zakłada obowiązkowe szczepienia bydła w wieku powyżej 3 mcy.
            Krajami wolnymi od BHV1 (IBR/IPV) są: Dania, Szwajcaria, Austria, Finlandia, Szwecja, Niemcy (niektóre regiony), Włochy (prowincja Bolzano).
Ponieważ w Polsce administratorzy i właściciele stacji unasieniania zwierząt podjęli w końcu lat 1970-ych decyzję o eliminacji zakażenia BHV1 z populacji buhajów zarodowych, stacje te są wolne od zakażenia od 1988 roku i stan ten utrzymują poprzez ścisłą izolację pogłowia i badanie wszystkich zwierząt wchodzących do stacji. Zatem pogłowie buhajów zarodowych w Polsce jest wolne od zakażenia wirusem IBR/IPV.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. Dz. U. 08.213.1342 (tekst jednolity z dnia 11.06.2010 r.) o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt w załączniku nr 3 – Wykaz chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi rejestracji - pod pozycją 11 wymienia zakaźne zapalenie nosa i tchawicy/otręt bydła (Infectious bovine rhinotracheitis/infectious pustular vulvovaginitis IBR/IPV).
 
Aspekt ekonomiczny zakażenia bydła wirusem IBR/IPV
Straty są wprost proporcjonalne do rozprzestrzenienia wirusa w stadzie bydła. Mogą to być poronienia i niemożność odchowania cieląt, może to być zmniejszona wydajność mleczna, niemożność sprzedaży buhajków w celach zarodowych, ale też zakażenie może przebiegać w sposób złośliwy powodując ciężkie objawy chorobowe i zejścia śmiertelne. W jednym badanych przez nas stad, do którego wprowadzono zakażone wirusem IBR/IPV (BHV1) jałówki. Zakażenie przeniosło się na krowy rodzime, zaczęły one chorować, prawie cała obora uległa zakażeniu. Wydajność mleczna spadła z 8200 kg mleka do 2300. Właściciel poniósł ogromne straty i znalazł się w bardzo trudnej sytuacji ze spłatą kredytów.
 
Sytuacja w stadach krów mlecznych 
W Polsce w oparciu o informacje dostępne z ankiet rozpowszechnionych wśród hodowców bydła mlecznego za pośrednictwem PFHBiPM uzyskano szacunkowe dane dotyczące problemów zdrowotnych w tych stadach. Badaniami objęto 1605 stad: 23 stada małe, gdzie liczba zwierząt nie przekraczała 20 szt., 1279 stad średnich z obsadą od 21 do 100 zwierząt, 253 stada duże (101-300 zwierząt) oraz 50 stad bardzo dużych, gdzie liczba zwierząt przekraczała 300. Jak widać, dominowały stada średnie z liczbą 21-100 zwierząt (prawie 80% badanych stad). Natomiast najwięcej danych dotyczących statusu zdrowotnego zwierząt posiadały gospodarstwa bardzo duże (powyżej 300 zw.). Oceniając zdrowotność stad stwierdzono, że poronienia dominują w stadach małych i średnich (35%), upadki cieląt występują najczęściej w stadach średnich i dużych (22-35%), a objawy kliniczne dotyczą głównie stad dużych i bardzo dużych (odpowiednio 13% oraz 16%). Szczepienia stosowane są głównie w stadach bardzo dużych (32% stad).
 
Cel programu:
Uwolnienie stad krów mlecznych od zakażenia wirusem BHV 1 (IBR/IPV). Program akceptowany jest przez Polską Federację Hodowców Bydłą i producentów Mleka i został złożony do oficjalnej akceptacji 27-28.02.2012 przez:
1.      Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
2.      Główny Inspektorat Weterynarii/Inspekcję Weterynaryjną
 
Charakter programu:
Program dobrowolny, przystąpienie zależy wyłącznie od decyzji właściciela stada krów mlecznych, bydła opasowego. Ze względu na to, iż w szeregu krajów Członkowskich Unii Europejskiej pogłowie bydła jest wolne od zakażenia wirusem BHV1 (IBR/IPV), a kolejne kraje wdrożyły programy zwalczania tych zakażeń Polska może mieć duże problemy w wymianie handlowej bydła żywego. Istnieje pilna potrzeba przyjęcia statusu „urzędowy” dla krajowego programu zwalczania zakażeń BHV1 (IBR/IPV) w populacji bydła krajowego.
 
Czas/okres realizacji programu:
Program ciągły, do uzyskania warunków określonych dla stad wolnych od brucelozy bydła przewidzianych w Dyrektywie Rady 64/432/EEC z dnia 26 czerwca 1964 o problemach zdrowia zwierząt wpływających na handel wewnątrz wspólnotowy bydłem i świniami, to jest wartości 99,8% gospodarstw wolnych od zakażenia wirusem IBR/IPV, a następnie stała kontrola statusu epidemicznego stada poprzez regularne w czasie badanie serologiczne pogłowia i potwierdzanie urzędowe tego statusu Annex A rozdz. II. Pkt 2(a).
 
BVD-MD – wirusowa biegunka bydła i choroba błon śluzowych
 
W zakresie BVD-MD – wiele krajów członkowskich podjęło trud zwalczania tego zakażenia w populacji bydła. Najczęściej jest to wykonywane poprzez badania laboratoryjne zwierząt, wykrywanie osobników trwale zakażonych i ich eliminację ze stada. Należy podkreślić, że samo wykrycie i usunięcie ze stada osobników zakażonych trwale stanowi zaledwie początek programu i konieczny jest stały monitoring statusu stada, aby jak najwcześniej wykryć i usunąć osobniki trwale zakażone, które mogły wniknąć do stada w okresach pomiędzy kolejnymi badaniami. Zatem sukces programu zwalczania i kontroli zakażeń wirusem BVD-MD zależy nieomal w 100% od hodowcy (właściciela) stada. Oczywiście współpracuje On z lekarzem weterynarii, jednakże zrozumienie procesu uwalniania stada od zakażenia i następnie nadzoru nad utrzymaniem statusu „stado wolne od zakażenia wirusem BVD-MD” najskuteczniej może być zrealizowane przez hodowcę.
 
I. Wiedza ogólna – informacje wstępne:
            Wirus biegunki bydła i choroby błon śluzowych (BVD-MD) należy do rodziny Flaviviridae, rodzaj Pestivirus. Antygenowo spokrewniony jest z wirusami pomoru klasycznego świń oraz choroby granicznej owiec. Pomimo, że wirusową biegunkę bydła i chorobę błon śluzowych usunięto z listy B wykazu chorób Międzynarodowego Urzędu Epizootycznego (OIE), schorzenie to w dalszym ciągu stanowi poważny problem zdrowotny u bydła. Wirus BVD-MD pomimo wywoływania najczęściej łagodnych zachorowań, stanowi poważny problem zdrowotny i ekonomiczny na całym świecie. Wiąże się to z jego powszechnym występowaniem w pogłowiu bydła oraz predylekcją do wielu narządów i układów gospodarza. To wielonarządowe powinowactwo wirusa sprawia, że obraz kliniczny zakażenia może być bardzo zróżnicowany i nie zawsze wiązany z tym wirusem jako czynnikiem etiologicznym. W przypadku zachorowań w stadzie, koszt zwalczania wynosi od kilku tysięcy do stu tysięcy dolarów. Po wniknięciu wirusa do stada, koszty zwalczania zakażenia szacuje się w szerokim zakresie od 20 do 600 euro na jedno zwierzę, natomiast straty finansowe dla stada oceniane są na poziomie od 30 do 60 euro na zwierzę. Generalnie, w stosunku do innych schorzeń, straty ekonomiczne wynikające z wprowadzenia wirusa do stada określa się jako umiarkowane. Jednakże kłopoty z uwolnieniem stada od siewców wirusa, zmienna skuteczność stosowanych szczepionek i brak właściwego nadzoru nad stadem sprawiają, że nawet w stadach wolnych od siewców zapobieganie nowym zakażeniom jest bardzo czasochłonne i kosztowne. Stąd też wprowadzanie programów zwalczania zakażeń bydła wirusem BVD-MD ma kapitalne znaczenie ekonomiczne dla hodowcy.
            Głównym źródłem zakażenia w stadzie są zwierzęta zakażone trwale (z ang. Persistently Infected - PI). Zakażenie trwałe rozwija się wyłącznie u płodów w pierwszym trymestrze ciąży (40-120 dzień), kiedy w wyniku zakażenia samicy (najczęściej seroujemnej) dochodzi do transmisji wirusa drogą łożyskową do płodu, który w tym okresie ciąży nie wytworzył jeszcze kompetencji immunologicznej i toleruje wirus jako antygen własny. Oznacza to, że taki płód nie produkuje przeciwciał i rozwija się stan immunotolerancji wobec wirusa BVD-MD. Zjawisko to występuje rzadko, a odsetek osobników zakażonych trwale sięga najczęściej 0,5-2% zwierząt w stadzie. Zwierzęta zakażone trwale po urodzeniu wydalają wirus przez całe życie we wszystkich wydalinach i wydzielinach. Miano wydalanego wirusa jest wysokie i istnieje możliwość transmisji zakażenia nie tylko na drodze kontaktu bezpośredniego (najbardziej skuteczna droga zakażenia), ale także pośrednio poprzez zabiegi weterynaryjne i zootechniczne (badanie rektalne, kleszcze nosowe), otaczające powietrze (na odległość do 10m), wody płodowe, skażone kojce (zasiedlenie obory, z której do 3 dni wcześniej usunięto zwierzę zakażone trwale i nie wykonano dezynfekcji pomieszczenia oraz nie usunięto starej ściółki). Przeciwciała siarowe, utrzymujące się u zdrowych cieląt przez okres 3-7 miesięcy, w przypadku zwierząt PI zanikają szybciej (2-4 miesiąc życia). Próbki krwi od tych zwierząt w każdym badaniu wirusologicznym są dodatnie, a w badaniu serologicznym najczęściej ujemne. Niewielki odsetek zwierząt PI może reagować serologicznie dodatnio po zakażeniu szczepem heterologicznym. Upadkowość wśród cieląt trwale zakażonych wirusem może sięgać 50% w pierwszych dwóch latach życia i często są one mniejsze od rówieśników (mniejsze przyrosty masy ciała). Jednakże zdarzają się także zwierzęta PI, które nie różnią się od pozostałych zwierząt w stadzie i jedynie badanie wirusologiczne pozwala na wykrycie stanu zakażenia trwałego. Osobniki zakażone trwale wykrywane są najczęściej w grupie cieląt oraz jałówek. Po uzyskaniu wyniku dodatniego w badaniu wirusologicznym w kierunku obecności zwierząt PI w stadzie, zaleca się wykonanie drugiego badania wirusologicznego, po okresie 3 tygodni, celem wykluczenia zakażenia ostrego. Jeżeli w drugim badaniu uzyskany zostanie ponownie wynik dodatni, oznacza to, że dane zwierzę jest zakażone trwale wirusem BVD-MD i należy je usunąć ze stada.
 
Jakie objawy mogą sugerować zakażenie zwierząt wirusem BVD-MD?
Najczęściej, w warunkach terenowych, zakażenia bydła wirusem BVD-MD przebiegają bezobjawowo (70% zakażeń), co utrudnia często postawienie podejrzenia obecności wirusa w stadzie jedynie na podstawie obserwacji klinicznej. Jeżeli występują objawy kliniczne, to najczęściej obserwuje się : spadek wydajności mlecznej, zapalenie wymienia, objawy ze strony przewodu pokarmowego, układu oddechowego, rozrodczego, zahamowanie przyrostu masy ciała, zwiększoną częstotliwość zakażeń oportunistycznych, wczesne brakowanie zwierząt, zwiększony wskaźnik zejść śmiertelnych w grupie młodzieży. W przypadku zakażeń oportunistycznych straty ekonomiczne mogą być znaczące. Zachorowania o najcięższym przebiegu dotyczą najczęściej cieląt i jałówek.
 
Objawy mogące pojawiać się u cieląt to:
-      rodzenie się słabych cieląt podatnych na wtórne infekcje głównie układu oddechowego i pokarmowego;
-       występowanie wad wrodzonych typu: niedorozwój móżdżku (zaburzenia równowagi), wodogłowie, zaćma, zwyrodnienie siatkówki, potworkowatości, skąpe owłosienie, wyłysienia, opóźnienie wzrostu, niedorozwój szpiku kostnego i zwolniony rozwój kości;
-     zwiększony współczynnik zejść śmiertelnych w pierwszym roku życia;
-     krwawienia w wyniku zmniejszonej krzepliwości krwi.
 
W przypadku zwierząt dorosłych można zaobserwować zmiany ze strony układu:
 
-     pokarmowego: biegunka, zmniejszony apetyt lub brak apetytu, ślinotok
-       oddechowego: wyciek z nosa, kaszel
-       rozrodczego: ronienia, mumifikacje, obniżony współczynnik zapłodnień                a także kulawizn, krwawień w wyniku zmniejszonej krzepliwości krwi (najczęściej z miejsc iniekcji) oraz zmian na dostępnych błonach śluzowych w postaci zaczerwienień, nadżerek i owrzodzeń.
 
Źródła i drogi zakażenia
W przypadku stad wolnych od zakażenia wirusem BVD-MD, problemy najczęściej pojawiają się po wprowadzeniu nowych zwierząt z zewnątrz (zakup na remont stada), powrocie zwierząt z wystaw i targów hodowlanych, z pastwisk (w przypadku, gdy pastwisko sąsiaduje z innym pastwiskiem). W przypadku remontu stada, często kupowane są ciężarne jałówki lub krowy. W przypadku takich zwierząt należy zwrócić szczególną uwagę na rodzące się cielęta, zwłaszcza w sytuacji gdy przyszła matka ma przed porodem wysoki poziom przeciwciał dla wirusa BVD-MD, a nie była szczepiona. W takiej sytuacji istnieje ryzyko urodzenia się cielęcia zakażonego trwale wirusem i dlatego też zaleca się badanie wirusologiczne takich cieląt bezpośrednio po porodzie (najlepiej przed podaniem siary). W przypadku obecności siewców wirusa w stadzie, zakażenie szerzy się szybko i wystarczy 1-godzinny kontakt bezpośredni z osobnikiem PI, aby doszło do zakażenia zwierząt podatnych. Jednakże takie zwierzęta nigdy nie ulegają zakażeniu trwałemu, a jedynie przechodzą ostrą fazę zakażenia, związaną z kilkudniowym siewstwem wirusa i wytworzeniem odporności w postaci przeciwciał neutralizujących wirus. Takie zwierzęta mogą stanowić drugie źródło zakażenia w stadzie (poza sztukami PI), ale miano wydalanego wirusa jest niskie, a okres siewstwa trwa zazwyczaj maksymalnie do 5 dni. O wiele bardziej poważne konsekwencje niesie ze sobą zakażenie ostre buhajów. W tym przypadku stwierdzono możliwość wydłużenia okresu wydalania wirusa z nasieniem nawet do 6 miesięcy. Stąd tak istotne jest badanie serologiczne buhajów w kierunku serokonwersji (pojawienie się przeciwciał u osobników seroujemnych, jako dowód przebycia zakażenia ostrego).
 
Co robić, gdy podejrzewam, że stado jest zakażone?
Niezwłocznie poprosić o konsultację lekarza weterynarii, który zweryfikuje objawy choroby i zasugeruje dalszy sposób postępowania. Konieczne będzie badanie laboratoryjne dla potwierdzenia czy obserwowane objawy są wynikiem zakażenia wirusem BVD-MD.
 
Jakie badania wykonuje się celem uwolnienia stada od zakażenia?
            Istnieją dwa rodzaje postępowań, mające na celu uwolnienie stada od wirusa BVD-MD. Jedno oparte jest na badaniach serologicznych, kwalifikacji stad na zakażone i nie-zakażone i następnie badaniu zwierząt seroujemnych na obecność wirusa lub antygenu w stadach zakażonych. Postępowanie takie wdrożono w krajach skandynawskich i w Austrii. Osiągnięcie statusu stad wolnych od zakażenia wirusem BVD-MD trwało ok. 10 lat. Obecnie kraje te są wolne od zakażenia i prowadzone są tam jedynie badania monitoringowe. Drugi sposób postępowania wdrożono w Szwajcarii. Polegał on na badaniu wszystkich zwierząt na obecność wirusa, eliminacji zwierząt PI i monitorowaniu stad. Trwało to o wiele krócej, choć wymagało znacznie wyższych nakładów finansowych i dobrej organizacji logistycznej pobierania i badania dużej liczby próbek w krótkim przedziale czasowym.
 
Aspekt ekonomiczny zakażenia bydła wirusem BVD-MD
Większość zakażeń bydła wirusem BVD-MD ma przebieg subkliniczny i straty ekonomiczne nie są szczególnie widoczne oraz odczuwalne. Jednakże, w przypadku zakażeń oportunistycznych straty te mogą być znaczące. W przypadku zachorowań w stadzie, koszt zwalczania wynosi od kilku tysięcy do stu tysięcy dolarów. Po wniknięciu wirusa do stada, koszty zwalczania zakażenia szacuje się w szerokim zakresie od 20 do 600 euro na jedno zwierzę, natomiast straty finansowe dla stada oceniane są na poziomie od 30 do 60 euro na zwierzę. Generalnie, w stosunku do innych schorzeń, straty ekonomiczne wynikające z wprowadzenia wirusa do stada określa się jako umiarkowane. Chociaż niedawne badania francuskie wskazują, że obecność wirusa BVD-MD w stadzie oznacza straty ekonomiczne porównywalne do kosztów ponoszonych przy zwalczaniu zapaleń wymienia w stadzie bydła mlecznego. Kłopoty z uwolnieniem stada od siewców wirusa, zmienna skuteczność stosowanych szczepionek i brak właściwego nadzoru nad stadem sprawiają, że nawet w stadach wolnych od siewców zapobieganie nowym zakażeniom jest bardzo czasochłonne i kosztowne. Stąd też wprowadzanie programów zwalczania zakażeń bydła wirusem BVD-MD oraz świadomość hodowców bydła i lekarzy, że zwalczanie zakażenia BVD-MD jest procesem ciągłym, wymagającym nieprzerwanego nadzoru, ma kapitalne znaczenie ekonomiczne dla hodowcy.
 
Cel programu:
Uwolnienie stad krów mlecznych od zakażenia wirusem BVD-MD. Program akceptowany jest przez Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka i został złożony do oficjalnej akceptacji 27-28.02.2012 przez:
1. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
2. Główny Inspektorat Weterynarii/Inspekcję Weterynaryjną
 
Charakter programu:
Program dobrowolny, przystąpienie zależy wyłącznie od decyzji właściciela stada krów mlecznych, bydła opasowego. Ze względu na to, iż w kilku krajów Członkowskich Unii Europejskiej pogłowie bydła jest wolne od zakażenia wirusem BVD-MD, a kolejne kraje wdrożyły programy zwalczania tych zakażeń, Polska może mieć duże problemy w wymianie handlowej bydła i surowców pochodzących od bydła. Istnieje pilna potrzeba przyjęcia krajowego programu zwalczania zakażeń BVD-MD w populacji bydła rodzimego.
 
Czas/okres realizacji programu:
Program ciągły, do uzyskania statusu stada wolnego od siewców wirusa (PI), a następnie stała kontrola statusu epizootycznego stada poprzez regularne badania serologiczne pogłowia i potwierdzanie urzędowe tego statusu (zarówno badanie serologiczne mleka tankowego jak i próbek surowicy).
 
Szczegółowe postępowanie i warunki do uzyskania dla gospodarstwa/obory/hodowli bydła statusu:
 „wolne od zakażenia wirusem IBR/IPV (BHV1)”
„wolne od zakażenia wirusem BVD-MD”
 
opisano w projekcie PROGRAMU, który został złożony w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz w Głównym Inspektoracie Weterynarii w dniu 27-28 lutego 2012.

 

Jan F. Żmudziński, Jerzy Rola, Mirosław Polak, Magdalena Larska

Państwowy Instytut Weterynaryjny – PIB w Puławach, Zakład Wirusologii

 

Kalendarz

31
Imieniny:
Augusta, Antoni
październik

Jeśli chcesz być na bieżąco zapisz się.


zobacz wszystkie >
Polityka cookie